Çocuklar ve ergenler arasında sosyal medya kullanımı giderek yaygınlaşırken uzmanlar potansiyel olumsuz etkileri konusunda uyarıyor. Araştırmalar, yoğun sosyal medya kullanımının gençlerde anksiyete, depresyon, uyku bozukluğu ve özgüven düşüklüğü ile ilişkilendirilebileceğini gösteriyor, bazı gençlerin bunun kendi akranlarıyla karşılaştırmalar ve çevrim içi zorbalık nedeniyle ruhsal sağlıklarında sıkıntılar yaşadığı ifade ediliyor.
Dünya genelinde ise bu kötü gidişata dur demek için hükümetler sosyal medya politikalarında belirleyici rol oynamaya başladı. AB Komisyonu sözcülerinden Thomas Regnier de dün yaptığı açıklamada, AB genelinde çocuklara sosyal medya yasağı getirilmesine ilişkin "tüm kapıların açık olduğunu" belirterek, tüm seçeneklerin gözden geçirildiğine işaret etti.
DÜNYANIN YÜZDE 71'İ ÇOCUKLARIN SOSYAL MEDYA KULLANMASINA KARŞI
Araştırma şirketi Ipsos'un, eğitim sistemine halkın bakışı, memnuniyeti, sorun algısı gibi boyutları incelediği "Education Monitor 2025" araştırmasına göre, çocuklara sosyal medyanın yasaklanmasını savunan kişilerin oranı her geçen yıl yükseliyor.
Dünya genelinde katılımcıların yüzde 71'i 14 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımının yasaklanmasını savunurken, yasağa en çok destek veren ülkeler sırasıyla yüzde 87 ile Endonezya, yüzde 85 ile Fransa, yüzde 83 ile İtalya, yüzde 82 ile İspanya ve yüzde 80 ile Kolombiya oldu. Listede 11. sırada yer alan Türkiye'de ise katılımcıların yüzde 76'sı çocukların sosyal medya kullanımına karşı olduklarını belirtti.
Akıllı telefonların okulda yasaklanması konusunda ise dünya genelinde katılımcıların yüzde 55'i yasak olması gerektiğini savunurken, Fransa yüzde 80, İrlanda yüzde 70, İspanya yüzde 69, İtalya yüzde 67 ve Peru yüzde 65 ile başı çekiyor. Türkiye'de ise katılımcıların yüzde 53'ü telefonların okulda yasak olması gerektiğini düşünüyor.
Bazı ülkelerin uyguladığı sosyal medya yasak ve ayrıntıları ise şu şekilde:
TÜRKİYE'DE AİLE İZNİ OLSA DAHİ ÇOCUKLAR SOSYAL MEDYAYA GİREMEYECEK
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının, çocukları sosyal medyanın zararlı etkilerinden korumak için atılması gereken adımlara yönelik yapılacak çalışma kapsamında Meclis'te AK Parti Grubuna yaptığı sunumda, sosyal medya ve çevrim içi oyun ortamlarında çocukların güvenliğini ve mahremiyetini esas alan, bütüncül bakış açısıyla bir kanuni düzenlemenin yapılmasının zorunlu hale geldiği ifade edildi.
Sunumda, sosyal ağ sağlayıcılara erişim yaşının 15 olması, 15 yaşını doldurmamış çocukların ebeveyn izni olsa dahi bu platformlara erişememesinin önemi vurgulandı. Oyunlar için yaşa göre derecelendirme ve çocukların sadece yaşlarına uygun oyunlara erişim sağlayabilmelerinin gerekliliği ifade edildi.
AVUSTRALYA'DA 16 YAŞ ALTI GENÇLERE SOSYAL MEDYA YASAĞI
Avustralya'da, 16 yaş altı gençlerin sosyal medya platformlarına erişimini yasaklayan yasal düzenleme, 10 Aralık 2025'te yürürlüğe girdi.
Düzenleme kapsamında X, Instagram, Facebook, TikTok, YouTube, Snapchat gibi ağların yanı sıra Reddit, Twitch, Threads ve Kick de dahil 10 mecra, yaş kısıtlamasına tabi tutuluyor.
Avustralya hükümeti, yasayla algoritmaların ve zararlı içeriklerin gençler üzerinde yarattığı olumsuz etkiyi azaltmayı hedefliyor.
Şirketlerin, 16 yaş altındaki çocukların hesaplarının kaldırılması için makul adımları atmaması halinde 49,5 milyon Avustralya doları (yaklaşık 32,9 milyon ABD doları) para cezası ödemesi öngörülüyor.
Yasağın ardından ise 4,7 milyon çocuğa ait hesabın kapatıldığı bildirildi.
DANİMARKA YAŞ SINIRI GETİRMEYE HAZIRLANIYOR
Danimarka Dijital İşler Bakanlığınca 10 Kasın 2025'te yapılan yazılı açıklamada, Bakanlık önerisi üzerine hükümet ve partilerin onayıyla sosyal medya kullanımına yaş sınırı getirme konusunda anlaşma sağlandığı belirtildi.
Açıklamada, karar kapsamında sosyal medya kullanımı için alt yaş sınırının 15 olarak belirlendiği aktarılarak, "15 yaşın altındaki çocuklar kendilerini zararlı içeriklere maruz bırakabilecek platformlara erişememelidir. Ebeveynler, çocuklarının daha erken erişime sahip olması gerektiğini düşünürlerse istisnalar yapılabilir. Bu, ebeveynlere 13 yaşından itibaren erişim için onay verme fırsatı verilerek sağlanacaktır." ifadelerine yer verildi.
FRANSA'DA TASARI MECLİS'TE KABUL EDİLDİ
Fransa'da Ulusal Meclis, geçtiğimiz günlerde 15 yaşından küçüklerin sosyal medya platformlarına erişimini yasaklamaya yönelik yasa tasarısını kabul etti.
Sosyal medya platformlarına genç kullanıcıların yaşının tespit edilmesi için önlemler alması şartı getirilmesini kapsayan tasarı, ayrıca liselerde öğrencilerin ders sırasında ve okul binası koridorlarında cep telefonu kullanımına yasak getirilmesini de içeriyor.
İSPANYA’DA ÇOCUKLARIN ERİŞİMİNE YASAK GELİYOR
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez bugün Dubai'de düzenlenen Dünya Hükümetler Zirvesi'nde yaptığı konuşmada, 16 yaşın altındaki çocukların sosyal paylaşım ağlarına erişimine yasak getireceklerini açıkladı.
İTALYA'DA ÇOCUK FENOMENLER DE HEDEFTE
Mayıs 2025'te İtalya, 15 yaş altı çocuklar için sosyal medya kullanımını kısıtlayan bir yasa tasarısı önerdi. Tasarı ayrıca "çocuk fenomenleri" hedef alıyor ve yaklaşan AB düzenlemeleriyle uyumlu ulusal bir dijital kimlik sistemi aracılığıyla yaş doğrulamasını zorunlu kılıyor. İtalya, yetişkinlere yönelik web siteleri için yaş doğrulamasını zorunlu kılan bir yasayı da Kasım ayında yürürlüğe koydu.
İtalya Eğitim Bakanı Giuseppe Valditara, İtalyan gazetesi Il Foglio'ya verdiği demeçte , ülkenin Avustralya modelini izlemesi gerektiğini söyledi.
FİNLANDİYA'DA OKUL SAATLERİNDE CEP TELEFONU YASAK
Finlandiya Başbakanı Petteri Orpo, Ocak ayında 15 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımını yasaklamayı desteklediğini söylemişti.
Orpo, uzun ekran süresinin çocukların daha fazla hareket etmesinin önündeki en büyük engellerden biri olduğu için bu kısıtlamaya açık olduğunu söyledi.
YLE News'in haberine göre Orpo, "Çocuklar ve gençler arasında fiziksel aktivite eksikliğinden ve bunun giderek artmasından derin endişe duyuyorum" dedi.
Finlandiya parlamentosu, ilkokul ve ortaokullarda okul saatleri içinde cep telefonu kullanımını zaten kısıtlamış durumda.
DİĞER ÜLKELERİN DE SOSYAL MEDYA YASAĞI GÜNDEMİNDE
Almanya'da sosyal medya kullanımında 16 yaş altı için herhangi bir kısıtlama yok. Şu anda 13–16 yaş arası ebeveyn izniyle sosyal medya kullanılabiliyor ama daha katı yasalar değerlendiriliyor
Malezya, 1 Ocak 2026’dan itibaren 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya hesabı açmasını yasaklamayı planladığını bildirmişti.
Yunanistan ise Aralık ayınca, Avustralya modeline benzer kısıtlamaları değerlendirdiğini açıkladı.
