Reuters’ın üç kaynağa dayandırdığı haberine göre ABD yönetimi, Avrupa Birliği’nden önümüzdeki altı ay içinde 120 milyon varil dizelin stratejik rezervlerden piyasaya verilmesini istedi. Washington’ın özellikle Almanya ve Fransa’ya odaklanmasının nedeni ise iki ülkenin Avrupa’daki dizel rezervlerinin yaklaşık yüzde 35’ini elinde bulundurması.

Almanya’nın yaklaşık 5,6 milyon ton, Fransa’nın ise 8,2 milyon ton dizel rezervi bulunuyor. AB genelindeki dizel rezervi yaklaşık 39 milyon ton, yani 285 milyon varil seviyesinde. ABD’nin talebi, Avrupa’nın toplam stratejik dizel stoklarının yaklaşık yüzde 42’sinin piyasaya sürülmesi anlamına geliyor.

ABD'DEN İHRACAT KISITLAMASI TEHDİDİ

Trump, ABD’de dizel fiyatlarını düşürmek için 90 günlük bir ihracat yasağını değerlendirdiğini daha önce açıklamıştı. Enerji Bakanı Chris Wright da yönetimin bu seçeneği hâlâ değerlendirdiğini belirtirken, önümüzdeki haftalarda Avrupa’dan piyasaya yeni dizel arzı geleceğini söyledi.

Reuters’a göre ABD yönetimi, Avrupa’nın rezervlerini açmaması halinde ABD’den dizel ihracatını durdurma ihtimalini gündeme getirdi. Washington’ın amacı, ABD iç piyasasındaki arzı artırarak akaryakıt fiyatlarını aşağı çekmek.

AVRUPA İÇİN KRİTİK DENGE

Avrupa ülkeleri normal şartlarda en az 90 günlük petrol ve petrol ürünü rezervi bulundurmak zorunda. Bu stokların temel amacı fiyatları düşürmek değil, ciddi bir arz kesintisi yaşanması halinde piyasaya müdahale ederek tedarik güvenliğini korumak. Almanya Ekonomi Bakanlığı da rezervlerin serbest bırakılmasının temel amacının fiyatları etkilemek olamayacağını belirtiyor.

Avrupa'nın enerji dengesi açısından ABD'nin olası dizel ihracat yasağı da ayrı bir risk oluşturuyor. ABD, Avrupa Birliği'nin en önemli dizel tedarikçisi konumunda bulunuyor. Rusya'dan petrol ürünleri ithalatının yasaklanmasının ardından Avrupa'nın ABD yakıtına bağımlılığı da arttı.

ABD'DE DİZEL FİYATLARI REKOR SEVİYEDE

Washington’ın baskısının arkasında ABD’de hızla yükselen akaryakıt fiyatları bulunuyor. ABD’de dizelin galon fiyatı eylül ortasında 6,31 dolara çıkarak rekor seviyeye ulaştı. Kaliforniya gibi bazı eyaletlerde fiyat 8 doların üzerine çıktı. Savaş öncesinde ABD’de bir galon dizel yaklaşık 3,50 dolardan satılıyordu.

Petrol şirketleri ise ihracat yasağının uzun vadede ABD piyasasında da ters sonuç verebileceği konusunda Trump yönetimini uyarıyor. İhracatın durması halinde rafinerilerin üretimi azaltmak zorunda kalabileceği, bunun da ilerleyen dönemde ABD'deki yakıt fiyatlarını yeniden yukarı çekebileceği belirtiliyor.

AB, ABD'nin olası dizel ihracat yasağına karşı çıktı

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Sözcüsü Anna-Kaisa Itkonen, dizel ihracatına yönelik olası bir yasağın kimseye fayda sağlamayacağını belirterek, böyle bir adımın ABD'ye güvenilir bir ortak olarak duydukları güveni zedeleyeceğini söyledi.

Itkonen, Brüksel'de düzenlenen günlük basın toplantısında, ABD yönetiminin gündeme getirdiği dizel ihracatının yasaklanması konusunda değerlendirmede bulundu.

Dizel ihracatına yasak getirilmesine karşı olduklarını vurgulayan Itkonen, "Dizele yönelik herhangi bir yasağı tamamen reddediyoruz. Böyle bir yasak kimseye fayda sağlamaz. ABD'ye güvenilir bir ortak olarak duyduğumuz güveni zedeler." diye konuştu.

Itkonen, AB'nin Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) çerçevesinde ortak hareket etmeye hazır olduğunu belirterek, stokların olası serbest bırakılmasını organize etmenin IEA'nın görevi olduğunu söyledi.

AB Komisyonu ile üye ülkeler arasında bu sabah Enerji Birliği Görev Gücü koordinasyon toplantısı yapıldığını dile getiren Itkonen, bundan sonraki adımları bekleyeceklerini ifade etti.

Itkonen, konunun daha ayrıntılı ele alınması amacıyla öğleden sonra liderler arasında telefon görüşmesi yapılabileceğini belirtti.

Enerji Birliği Görev Gücünün ihtiyaç halinde hızlı siyasi koordinasyon sağlayan gayriresmi bir grup olduğunu söyleyen Itkonen, bu yapının petrol veya doğal gaz stoklarını koordine etmediğine dikkati çekti.

Itkonen, stoklara ilişkin koordinasyonun farklı doğal gaz ve petrol koordinasyon gruplarında yürütüldüğünü, üye ülkelerin petrol rezervlerini Petrol Koordinasyon Grubunda ele aldığını ifade etti.

Stoklara ilişkin görüşmeler konusunda şu aşamada yorum yapmayacağını belirten Itkonen, stokların serbest bırakılmasının IEA tarafından organize edildiğini yineledi.

AB GENELİNDE AKARYAKIT FİYAT ARTIŞI

Avrupa'da şubat sonundan bu yana doğal gaz fiyatları yüzde 140 oranında artarken, dizel fiyatları da iki katına çıktı. Enerji ürünlerindeki fiyat artışları vatandaşları ve sanayiyi olumsuz etkiliyor.

ABD Başkanı Trump, bu hafta dizel ihracatına kısıtlama getirme seçeneğinin halen gündemde olduğunu açıklamıştı.

ABD yönetiminin, yükselen akaryakıt fiyatlarını düşürmek amacıyla AB ülkelerinden stratejik rezervlerindeki dizelin üçte birini piyasaya sürmelerini istediği basına sızmıştı.